Czeski film w belgijskiej odslonie

Kiedy nie wiadomo o co chodzi, czesto mowi sie o czeskim filmie. Otoz okazuje sie, ze belgijska rzeczywistosc zaczyna przebijac pierwowzor.

W zeszly weekend, wracajac w glosnej i rozesmianej grupie kibicow po meczu, lekko oslupielismy zauwazajac budynki policji z podpisem Politie - Ixelles. Choc bylismy po paru cienkich piwach, zdecydowanie nie wplywalo to na nasza znajomosc miasta i nijak nie moglismy sobie wytlumaczyc, co budynki policji z Ixelles robia na Heysel – tu odsylam do mapki, ktora wrzucilam na strone tydzien temu (dla niewtajemniczonych - XL i Atomium to dwie rozne czesci miasta). Zgadywalismy, ze dbaja o bezpieczenstwo funkcjonariuszy i na wszelki wypadek do przestepstw popelnionych na poludniu regionu wysylaja sluzby z polnocy, zeby sie sytuacja zdazyla wyklarowac, a kryminalisci – zbiec. Otoz, jak sie okazalo, wcale nie bylo to az tak dziwne, bo policja w regionie brukselskim jest polaczona w 6 stref:

• zone de police 5339 : Ville de Bruxelles et Ixelles
• zone de police 5344 : Schaerbeek, Saint-Josse-ten-Noode et Evere
• zone de police Montgomery 5343 : Etterbeek, Woluwe-Saint-Pierre et Woluwe-Saint-Lambert
• zone de police Midi 5341 : Anderlecht, Saint-Gilles et Forest
• zone de police Bruxelles-Ouest 5340 : Molenbeek-Saint-Jean, Koekelberg, Jette, Ganshoren et Berchem-Sainte-Agathe
• zone de police 5342 : Uccle, Watermael-Boitsfort et Auderghem.

W dodatku wszystkie ze soba wspolpracuja! Co prawda wjezdzajac w poscigu z jednej strefy do drugiej musza przestrajac radia na inna czestotliwosc, choc dziala to ponoc calkiem niezle.

Ale…

Jak zwykle w Belgii, kazdy ma swoja autonomie. I tak na przyklad, w strefie 5344 nie wolno w godzinach 22-9 spozywac alkoholu na ulicach (w innych takiego zakazu nie ma).

Generalnie caly chaos i balagan pochodzi z tego, ze Belgia jest podzielona na regiony (Flandrie, Walonie i Bruksele) i Communautés/Gemeenschapen (frankofonow i nerlandofonow, czy zwal jak zwal), ktore sie nie pokrywaja. Kompetencje poszczegolnych organow sie zazebiaja i na siebie zachodza i stad m.in.pochodzi staly spor o BHV (Bruxelles-Hal-Vilvorde). Dwujezycznosc jest zagwarantowana jedynie w Brukseli (tych 19 communes), a ich bezposrednie otoczenie jest obiektem dyskusji, czy powinno nalezec do dwujezycznej Brukseli czy niderlandzkojezycznej Flandrii i wywoluje ciagle dymisje kolejnych rzadow. Nawet zorganizowanie referendum (co jest niemozliwe, bo nie przewiduje go konstytucja) nie rozwiazaloby problemu; gdyby glosowal region brukselski – caly obszar zostalby do niego dodany, gdyby region Flandrii – peryfereria miasta przeszlyby gdzie indziej.

A dlaczego mieszkancy Walonii tak zle mowia po niderlandzku? Bo do nauczania jezyka nie mozna zatrudnic native speakera, gdyz dyplomy z flamandzkich uczelni nie upowazniaja do pracy w francuskojezycznej administracji.

I jeszcze jedna ciekawostka. Jak zachorujemy w Antwerpii, to w szpitalu obsluza nas tylko po niderlandzku. Zasada monolingualizmu (to moje spolszczenie, chodzi o stosowanie tylko jednego jezyka na terenie Flandrii – nl, i Walonii – fr) powoduje, ze jak bedziemy miec duzo szczescia, to po cichu sie dogadamy po angielsku, jak mowimy tylko po polsku, wlosku, hiszpansku, (ewentualnie francusku z francuskim akcentem ;-), to moze sprowadza nam tlumacza, a jak pochodzimy z Belgii i nie znamy jezyka Van Gogha, to umarl w butach.

A na koniec kolejny przykad belgijskiego surrealizmu, czyli susza w Brukseli. Fotki zrobione przy rondzie Schumana.

Mial byc Poczet Krolow Wiosny, a wyszly zaburzenia gospodarki wodnej na przednowku. Bruksela czeka na deszcz!

Wiosna!

Dla tych co zamiast Haiku Hermana wola rodzimych Skaldow. W belgijskiej odslonie oczywiscie ;-)

Wiosna - cieplejszy wieje wiatr

Wiosna - znów nam ubyło lat

Wiosna - wiosna w koło, rozkwitły bzy

Śpiewa - skowronek nad nami

Drzewa - strzeliły pąkami

Wszystko - kwitnie w koło i ja i ty

Wszystkie powyzsze fotki sa z Brukseli, a ponizej moje ulubione endymiony zwisle w Hallerbos. Sa to rosliny endemiczne wystepujace jedynie w UK (znane jako Bluebells), BE, FR, NL, Irlandii, Hiszpanii i Portugalii. Dzis bylysmy na dluuugim spacerze i po czterech godzinach lekkiego zbladzenia jak rasowe blondynki w srodku lasu pytalysmy przechodniow, czy moga nam wskazac droge do Hogebermweg, gdzie zaparkowalysmy samochod ;-) Ale za to dotlenilysmy sie na caly tydzien!

Fani rugby na meczu w Brukseli

No wiec nie da sie ukryc, ze fan (czytaj kibic) sportu ze mnie zaden. W telewizji co najwyzej moge zerkanac na lyzwiarstwo figurowe, a cala reszta dyscyplin przegrywa nawet z polskimi serialami. Kiedy jednak znajomy zaproponowal, ze zorganizuje grupe na mecz rugby Polska-Belgia, ktory odbedzie sie na stadionie w Brukseli, niewiele myslac, uznalam, ze jest to niezla okazja zobaczyc starcie na zywo.

Najpierw Kolega Organizator przyslal nam sciagawke malego fana z opisem zasad gry w rugby. Wczesniej moja wiedza zaczynala sie i konczyla na filmie ‘Invictus’ ('Niepokonany' w rez.Clinta Eastwooda), z ktorego oprocz postaci Nelsona Mandeli glownie pamietalam przepychanie sie umiesnionych i atletycznie zbudowanych facetow nad pilka w ksztalcie strusiego jaja. No i z poradnika KO dowiedzialam sie na przyklad, ze fachowo zwie sie to mlynkiem i jest stalym elementem gry, ktora polega na zlapaniu noszonej, podawanej i kopanej pilki i przylozeniu jej na polu punktowym przeciwnika. Teraz cytat z owego zrodla:

Czasem obroncom uda się zlapac tego z pilka i go powalic. Wtedy kumple biegna mu pomagac. Wszyscy skacza na siebie i jest fajowo.

I cytat ze strony Polskiego Związku Rugby:

15.3. Definicja terminu "na ziemi".
a. Jeśli zawodnik niosący piłkę ma jedno lub dwa kolana na ziemi to jest on "na ziemi" .
b. Jeśli zawodnik niosący piłkę siedzi na ziemi lub na zawodniku leżącym na ziemi to jest on "na ziemi".

W miedzyczasie zawodnicy moga swoich przeciwnikow lapac, straszyc, powalac, a nie moga bic, podcinac, zakladac haka na szyje itp. Za przylozenie dostaje sie 5 punktow, za gole (gdzie pilka przechodzi nad poprzeczka, a nie pod, jak w futbolu) 2-3 punkty. Jak sedzia gwizdze, to znaczy, ze cos bylo nie tak.

Po zapoznaniu sie z teoria, a jeszcze przed zobaczeniem wszystkiego w praktyce mialam kolejne wyzwanie: znalezc moja jubileuszowa koszulke z Polska, w ktorej bieglam w Paryzu. Ma ona na sobie slady walk, bo od wysilku na 20 km i dokladnym dopieraniu zaczely mi sie roztapiac literki nadruku, ale sobie tlumacze, ze to podwyzsza tylko jej unikatowa wartosc.

A zatem przygotowana, z pozyczonym szalikiem Epski-kibicki w plecaku, pojechalam. Jak siadalismy na trybunach, dla mnie zostalo miejsce nie kolo znajomych, a grupy facetow, ktorzy, jak sie okazalo, hobbistycznie kibicuja i przylecieli specjalnie na ten dzien z Polski. Skrzykuja sie na rozne imprezy, kupuja bilety na mecze, autobusy, samoloty itp, zakladaja swoje bialo-czerwone gadzety i zagrzewaja rodakow do walki. Kibicuja wszystkim dyscyplinom - bylo juz i rugby, i pilka nozna i zuzel i generalnie choc zasad czasem nie znaja, to porazaja entuzjazem. Dodam do tego pelna kulture i brak przeklenstw, a okrzyki typu 'w zeby mu' pochodzily jedynie od siedzacej kolo mnie Epski (panowie patrzyli z niedowierzaniem i wysnuli przypuszczenie, ze moze kolezanka pracuje jako technik protetyk i zarabia na implantach). Generalnie bylo fajowo, wialo testosteronem, zawodnicy tlukli sie rowno, sloneczko pieknie przygrzewalo, odkrylam nowe zainteresowania. Szkoda tylko, ze przegralismy z kretesem 8:29. Belgowie grali z pelna motywacja, taktyka i zaangazowaniem, no i ostatecznie niech im bedzie. Znowu rzadu nie maja. A jak pokazal film o RPA, rugby jest znane w historii jako srodek scalania podzielonego spoleczenstwa. Im chyba tez by sie przydalo...

Haiku Herman a Wieza Babel

Herman Van Rompuy wydal wlasnie tomik wierszy/haiku po niderlandzku (czyli w swoim jezyku ojczystym) z tlumaczeniami na francuski, niemiecki, angielski i lacine (informacja o ukazaniu sie tejze pozycji na rynku trafila na pierwsze strony tutejszych gazet wygrywajac nawet z pylami wulkanicznymi). Tu przyklad radosnej tworczosci Przewodniczacego Rady Europejskiej z wiosennym akcentem:

In de poel paren
de padden zich lenig het
lenteleven in.
(18/03/2005)

I moje tlumaczenie:

W basenie para
ropuch uwija sie
w wiosenne zycie.

***

Vogels in concert.
Eén vangt en verleidt mijn oor.
Zanger onbekend.
(29/05/2005)

Ptaki podczas koncertu.
Jeden wylawia i kusi moje ucho.
Nieznany spiewak.

Wiecej na stronie: http://hermanvanrompuy.typepad.com/haiku/

Widac, ze japonska poezja weszla nawet pod strzechy zbiurokratyzowanych instytucji. Nie wiem tylko, czy to jest taki pozytywny przyklad internacjonalizowania spoleczenstwa w BXLi...

Za to fajny byl projekt poetyckiego tlumaczenia wiersza o Dzielnicy Europejskiej na wszystkie oficjalne jezyki unijne. Opis przedsiewziecia jest tylko po fr/nl http://www.versbruxelles.be/quartier_11, ponizej cytuje przeklad na nasze:


babel
(we flandrii leży…) tak inni wierzą: "jak wszystko, co wydaje
langenscheidt i spółka, również wiersz uniwersalny babel poprawną ma formę,
całość na głowę bije normę" (język i z nim związana szkoda, wielkopolska środa),
bądź też: "zgrabna treść, pojemna struktura – czysty czar iluzji dla miłośników pióra"
(wielorakie znaczenie pisma, cisna) - chociaż:


"kto tak o tekście sądzi, niech udowodni, że nie błądzi" (sceptyk nowy,
rowy) – słyszę w tym jakiś przytyk? bo, mówiąc szczerze, całkiem w to wierzę!
tak więc, słuchaczu, bądź gotowy, uderzy wszystko ci to do głowy – w dwudziestu
trzech językach! Niektórzy mogą się pogubić, a może nawet poczuć wstręt – stąd
krótki dla pewności wtręt: verstaat u mij?


qui, si vous ne parlez pas trop vite! czyli powoli – by móc notować: babel to miłe
miejsce najdzikszych sylab, to nieskończone zielone świątki. więc tutaj pierwszej
zaznali wolności i po kawałku zbezcześcili hostię. a gdzie, a kto? w leopoldyńskim
zoo, pomyśleć jak to było dziko - kiedyś skarmiali tu lwy słowami ("mewami"),
teraz tu eastman zęby wstawia za friko. i to by było na tyle, jednak


złowieszczo wiszą morfemy ponad placami, wrze tu i kipi niejedno -
rodzina z polski piwkiem się raczy pod belgijskimi drzwiami. tu krymsko-germański,
tam saksońsko-transylwański - cokolwiek to by nie było, babel chce zmienić boską
składnię siłą, wszystko na żywioł! obwieszeni gardziołkami ludzie z babel w
tatuażach – wypisanych po ugryjsku, po gaelicku i knajacku. ja noszę na przykład


"schengen rules okay" przez całą klatę, do tego kiedyś dawali dopłatę.
tuż pod kolanem walonii mapy topograficzne. proporcja to słowo śliczne,
babel to pępek świata; wszystko, co tutaj zyskasz to fraszka, lecz pewny bądź:
na dnie rzeki senny czai się tryton, na brzegu traszka: "wszystko zagarną z
powrotem, języki zabiorą – a co będzie potem"? (mocne zejście, świnoujście)


ulf stolterfoht
{(bardzo) wolne tłumaczenie} Andrzej Zakrzewski (cudaczność językowa, częstochowa)

Brukselski swiatek

O tym, ze w Brukseli jest duze bezrobocie i mnostwo imigrantow, nad ktorymi ciezko zapanowac, wiedza wszyscy. W efekcie rosnie przestepczosc, mieszkancy nie sa zintegrowani, a sklocone i podzielone wladzie nie potrafia sobie z tym wszystkim poradzic.

W akcie desperacji ktos wpadl na pomysl, zeby uczulic na problem, doszkolic i zaangazowac ekspatow. Teoretycznie maja pod reka ogromna liczbe (co by nie powiedziec kwiat - to ostatnio modne slowo) ludzi wyksztalconych, z wiedza, pomyslami i wplywami, ktorzy zamiast narzekac moze mogliby cos zmienic na lepsze (choc pewnie okaze sie to czczym marzeniem, ale zawsze mozna probowac). I tak zaczelismy serie spotkan, wykladow, paneli, wycieczek itp, po ktorych Bruksela ma nam sie stac blizsza i bardziej oswojona. Ciekawe jest, ze 50% uczestnikow stanowia... Polacy! To tak na przekor temu co pisza o nas w literaturze, ze nie siegamy dalej poza koniec wlasnego nosa ;-)

Pierwsze spotkanie koncentrowalo sie na statystykach. Niby nudy, ale wygladaja one niewiarygodnie. Otoz w regionie brukselskim (skladajacym sie z 19 dzielnic/municipalities) wedlug danych z 2008 roku:

• jest 1.048.491 mieszkancow (to akurat zadna nowosc, ale podaje dla ewentualnych porownan)
• instytucje unijne zatrudniaja ok. 40 tysiecy pracownikow i do tego dochodzi ponad drugie tyle osob z NATO, krajowych reprezentacji, agencji, lobbystow, firm miedzynarodowych itp. Lacznie stanowimy grupe ok.100 tys.przybyszow
• niecale 400 tys.osob jest zatrudnionych, 75 tysiecy to bezrobotni
• 1/3 mieszkancow to dzieci i mlodziez do 25 roku zycia! 32% dzieci pochodzi z rodzin bez dochodu z tytulu wykonywanej pracy.
• 23% osob konczacych edukacje nie ma sredniego wyksztalcenia (odpowiednika naszej matury)
• 19% wszystkich zatrudnionych dojezdza co dzien z Waloni, a 33% z Flandrii - czyli ponad polowa wszystkich miejsc pracy jest obsadzona osobami spoza miasta (ktore, choc tu zarabiaja i korzystaja z infrastruktury, podatki placa gdzie indziej, zatem brakuje srodkow na policje, remonty, edukacje, itp). 39% uczniow i studentow mieszka poza Bruksela
• 24% gospodarstw domowych to samotnie mieszkajacy mezczyzni, 26% - kobiety, 12% - malzenstwa bezdzietne, 18% - rodzice z dziecmi, 11% - samotne matki z dzieckiem, 3% - samotni ojcowie.
• 55% mieszkan jest wynajmowanych
• Belgami (zgodnie z narodowoscia podana w dowodzie) jest 71% mieszkancow (ale generalnie zaklada sie, ze ok. 56% osob ma obce pochodzenie)
• glowni legalni imigranci to Francuzi (4,4%), Marokanczycy (3,7), Wlosi (2,5), Hiszpanie (1,8), Portugalczycy i Polacy (po 1,5 %)
• w 40% gospodarstw domowych mowi sie na codzien w obcych jezykach

Reasumujac: BXLa to miasto biednych i bogatych (klasyka, ale w tym wypadku nie do konca, jak sie porowna nielegalnego imigranta z wysokim urzednikiem unijnym czy dyplomatami), pelne mlodych ludzi (czesto niestety tylko z podstawowym wyksztalceniem), z silnymi podzialami na dzielnice zamieszkane przez mniejszosci narodowe. Ale, jakby nad tym pomyslec, to da sie choc czesc z tego zamienic w atut - tygiel roznych kultur i mieszanka spolecznosci czerpiacych z siebie nawzajem i wpolpracujacych ze soba. Utopia? Dzis tak, ale moze z czasem cos sie poprawi. I choc nie jest to zadna stolica Europy, to trudno tez mowic o zwyczajnym belgijskim miescie.

I jeszcze jedna ciekawostka - ja jako osoba z Polski, legalnie mieszkajaca w Belgii, mam prawo glosowac w wyborach do wladz lokalnych. Przy czym nie ma zadnych wspolnych reprezentantow calego regionu (czyli tego miliona osob), tylko glosuje sie liste z Bruxelles, Schaerbeek, Evere itp w zaleznosci od swojego miejsca zameldowania. I nastepnie 19 roznych, odrebnie funkcjonujacych wladz ma sie dogadac i wypracowac wspolna polityke poprawiania dobrobytu i bezpieczenstwa...

Za tydzien mamy spotkanie i dyskusje z lokalnymi politykami. Cos czuje, ze bede miala duzo pomyslow na wpisy na blogu ;-)

Epsy w literaturze

No i sie doczekalismy pierwszej publikacji, do tego, jak na to nie patrzec, nalezacej do literatury pieknej,  posrednio na nasz temat. No moze nie do konca jest o nas, ale Epsy graja w niej role drugoplanowa. Autorka Grazyna Plebanek, mieszkajaca od kilku lat w Brukseli popelnila swoje dzielo 'Nielegalne zwiazki' czerpiac pomysly i wyciagac wnioski miedzy innymi ze spotkan z roznymi urzednikami.

I jak wypadamy w oczach obiektywnego obserwatora:

• jestesmy zarozumiali (jak ktos nie jest fonctionnaire - a co to jest? ;-) - to sie nie liczy)
• nudni (co z tego, ze ktos mowi w 3 jezykach, jesli potrafi opowiadac tylko o sobie)
• glupi vel ograniczeni (znajomosc literatury konczy sie na lekturach szkolnych)
• rozplotkowani, az do bolu (to moge spokojnie pozostawic bez komentarza)

Ksiazke przeczytalam, nie powiem, z zainteresowaniem (choc bardziej niz na fabule skupialam sie na watkach brukselskich). Przyjemnie bylo sobie wyobrazac bohatera biegajacego po parku z lukiem z rydwanem, ktory zdaje sie wzbijac w powietrze, znajdowac komentarze o kadetach z akademii wojskowej czy drzewach pieknie kwitnacych na wiosne, zdziwienie, ze kawa latte zwie sie tutaj ruskim mlekiem (Lait russe), ze nazwy przystankow autobusowych sa w dwoch jezykach i np. NATO zamienia sie nagle w OTAN.

Park Cinquantenaire wydawal sie rozleglejszy niz latem, niebo przeswitywalo przez bezlistne konary, na ktorych bujaly sie zielone papugi. Uzurpatorzy w swiecie sytych szpakow i wrobli, zakazany towar, ktory wymknal sie spod kontroli pewnemu przemytnikowi - rozmnozyly sie i zaadoptowaly do nowych warunkow. Lataly teraz zielonymi stadami, skrzecac i zamiatajac dlugimi ogonami.

Ze sciezek rowerowych migaly odblaskowe kamizelki - z przodu w koszu teczka, z tylu, w siedzisku maluch w kasku - to rodzice spieszyli sie do przedszkoli i pracy.

Czy klasyczna dyskusja:
-Tajlandia, bylicie tam?
-Tak, tam jest naprawde super!
-Super, prawda? A na Kostaryce?
-W zeszlym roku odkrylismy takie jedno miejsce. (...)
-A Kanary? Bo my juz w przyszlym nie...
-Nie, kiepsko, zreszta ile mozna.
-I juz nic autentycznego, turystyka tylko.

Albo knajpka 'Chleb powszedni' (Pain Quotidien).

Nie wiem tylko, jaki bedzie odbior ksiazki w Polsce, ale patrzac na nasza reakcje wywolala wiele zamieszania i wzbudzila duza ciekawosc. Co prawda Epsa portret wlasny jest calkowitym zaprzeczeniem wszystkich powyzszych cech ('literatura piekna to nie literatura faktu'), ale prawda sa watki o aksamitnym rasizmie (Polacy to w powszechnej opini hydraulicy lub sprzataczki. Jak kto ma sile, to zaprzecza, jak nie, to oglada polska telewizje i w kolko sciaga tu rodzine czy kolegow. A dlaczego? Zeby sobie zobaczyli, jak moze byc w cywilizowanym kraju. I zeby przywiezli troche makowca) czy rozmowa:

- Dopiero my pierwsi moglismy wyjechac z Polski naprawde z wlasnego wyboru. Nie za chlebem, tylko z ciekawosci swiata. 
- Stefan mowi, ze ci tutaj tesknia za Polska.
-E tam. Zapytaj ktorego, czy by wrocil. Tylko ktorego zapytaj! 

Haspengouw, czyli wiosna pelna para

Najpierw pare wskazowek:

• trzeba dojechac pociagiem badz samochodem do Sint-Truiden (ok. 60 km na wschod do BXLi)
• rowery mozna zamowic telefonicznie pod numerem 0800-96 96 7 http://www.bloesemfeesten-haspengouw.be/ (koszt wynajmu 9 eur na dzien, nie placi sie depozytu)
• na tej samej stronie internetowej mozna sprawdzic, co na dana chwile rozkwita (my zastalismy wszystkie czeresnie, 30% grusz i 5 % jabloni w kwieciu)
• za 2 eur sprzedawana jest mapka okolicy z doskonale zaznaczonymi sciezkami rowerowymi (zrobilismy Lus 2 - 35 km - Sint-Truiden en Gingelom)

Haspengouw to obszar w Limburgii, ktory slynie z sadow owocowych i wspanialych sciezek rowerowych. Na przekor pylom wulkanicznym i smutkom po ostatnich wydarzeniach postanowilismy 'zlapac' ta wiosne w pelnej krasie, zanim spadna zanieczyszczone deszcze, a wiatr zwieje wszystkie platki z drzew.

Takie tabliczki sa ustawione przy kazdym skrecie czy rozstaju drog (tylko numerki co rusz sie zmieniaja i trzeba miec zawsze mapke pod reka)

To te jeszcze nierozkwitniete jablonie i grusze (obsypia sie kwieciem na przyszly weekend)

A nieco pozniej beda rowniez truskawki!

Nagroda po pedalowaniu

I powrot do cywilizacji, czyli przyklejanka na gumy do zucia

I w sumie, jak spiewala Halina Kunicka:

Świat nie jest taki zły

Świat nie jest wcale mdły

Niech no tylko zakwitną jabłonie

To i miljon z nieba kapnie

I dziewczyna kocha łatwiej

Jabłonie kwitnące jabłonie

Wszyskim manna pada z nieba

Ludzie mają co potrzeba

Darmo światło , gaz, lokaje

Śpią od rana do wieczora

Czasem drepczą do kościoła

I nocą zmęczeni śpiewają

Świat nie jest taki zły

Świat nie jest wcale mdły

Niech no tylko zakwitną jabłonie

Babcie wnuczkom bajki klecą

Złote zęby z nieba leca

Jabłonie kwitnące jabłonie

Oto kurka na niebiesie

Zgadujemy co nam niesie

Biały śnieg czy srebrne złotówki

Wszyscy klniemy toż to skandal

Dzisiaj z nieba wstyd i granda

Lecą - gorące parówki

Świat nie jest taki zły

Świat nie jest wcale mdły

Tak kończymy tę naszą melodię

Wiosną ludzie umierają

Wiosną ludzie się kochają

I dziewczyna z ulicy i złodziej

Policjanci i poeci,chuligani - złote dzieci

Wszyscy tańczą do świtu kankana

Śpią od rana do wieczora

Czasem drepczą do kościoła

A w nocy zmęczeni śpiewają

Świat nie jest taki zły

Świat nie jest wcale mdły

Niech no tylko zakwitną jabłonie

To i miljon z nieba kapnie

I dziewczyna kocha łatwiej

Jabłonie kwitnące jabłonie

http://www.youtube.com/watch?v=NSr4r1H_QNM

Gdyby...

Gdyby rok temu ktos napisal ksiazke o tym, jak delegacja najwazniejszych politykow i dowodcow sil zbrojnych leci razem samolotem uczcic pamiec poleglych i ulega wypadkowi, jak zjazd glow i reprezentantow panstw z calego swiata jest uniemozliwiony przez wybuch wulkanu na Islandii, to ksiazke zaliczonoby do gatunku fantastyki badz jako thrillera.

Prawda jest dziwniejsza od fikcji, a to dlatego, że fikcja musi być prawdopodobna. Prawda - nie.
Mark Twain

Pod ambasada skladano liczne kwiaty i znicze, a w piatek w Katedrze odbyla sie msza, podczas ktorej ludzie przeroznych narodowosci mogli pomodlic sie za ofiary wypadku. My spiewalismy (ponoc bardzo dobrze wypadlismy, bo pozytywne sygnaly dochodza nawet od osob, ktore nas nie slyszaly), a Prymas wyglosil homilie w 4 jezykach (choc polska czesc do prostych nie znalezala). Ponizej zalaczam tekst kazania, tak jak zostalo wygloszone:

Beste broeders en zusters uit Polen, België, Europa en van over de hele wereld, die gekwetst werden door de ramp die Polen in rouw bracht, wees welkom bij deze viering die tegelijkertijd in het teken staat van verdriet, sympathie en hoop. Moge het Woord van God en het vieren van de Eucharistie een bron van vrede en troost zijn !

Drodzy bracia i siostry z Polski, z Belgii, z Europy i z całego świata, wstrząśnięci z powodu katastrofy, która pogrążyła Polskę w żałobie, witam was na tej Mszy świętej. Będziemy ją celebrować z bólem, ze współczuciem, ale zarazem i z nadzieją. Niech Słowo Boże i celebracja Eucharystii będzie dla nas źródłem pokoju i pociechy!

Frères et sœurs, si nous sommes réunis, c’est pour entourer de notre prière le peuple polonais qui est dans la peine. Nous célébrons cette eucharistie en commémoration du Président de la République de Pologne Monsieur Lech Kaczyński, de son Épouse Madame Maria Kaczyńska et de toutes les victimes dela catastrophe aérienne qui a eu lieu le 10 avril 2010, aux environs de Smolensk en Fédération de Russie.

During this eucharist we offer with bread and wine which human hands have made, the greatest gift we have to offer : the life of our brothers and sisters, whom we have known and loved, and in whose life we have been involved. And we pray to our Father that he will accept our offering and raise up our brothers and sisters, victims of the airplane-crash, with his Son in glory.

Voor deze herdenkingsviering hebben we heel eenvoudig de lezingen genomen die voorzien zijn voor de liturgie op vrijdag in de tweede week na Pasen. Zoals elke dag in de Paastijd zijn ze vol van hoop. Op het eerste gezicht lijkt die ramp, die zich voordeed op nagenoeg dezelfde plaats als waar men de herdenking zou vieren van de Poolse slachtoffers van het bloedbad te Katyn, bijzonder wreed en absurd. En, als we gelovig zijn, hebben we misschien dezelfde gevoelens ervaren als de discipelen te Emmaüs destijds, die van hun illusies beroofd zijn. Deze werden vergezeld op hun weg door de verrezen Jezus, maar zonder Hem te herkennen. En zij spraken Hem over hun hoop waarin ze teleurgesteld waren : “Wij hoopten dat Jezus de bevrijder zou zijn van Israël, maar alles is jammerlijk geëindigd met een nederlaag”.

Nous aussi, nous sommes tentés de dire : « Quel gâchis ! » Les disciples de Jésus, qui assistèrent à sa mort, fût-ce de loin, dans une totale impuissance, eurent la même tentation de désespérance : le Vivant par excellence qui sombre dans la mort, le Juste mis au rang des pécheurs entre deux brigands, la Source de la vie qui murmure sur la croix : « J’ai soif », le Fils bien-aimé du Père, celui qui disait : « Le Père et moi, nous sommes un », qui meurt en criant : « Mon Dieu, mon Dieu, pourquoi m’as-tu abandonné ? », tout cela paraît dénué de sens, absolument incompréhensible. Et pourtant, au jour de Pâques, il apparaît que tout cela avait un sens. Si Jésus était tombé si bas dans la solitude et la détresse, c’était pour que puissent être accueillies en Dieu toute détresse, toute solitude, toute misère humaines. C’est à ce prix que la résurrection de Jésus a ouvert une espérance qui ne désespère plus d’aucun être humain : « car le Fils de l’homme est venu chercher et sauver ce qui était perdu ».

It was this hope already which inhabited Gamaliel’s heart in the first reading. Probably this man did not believe yet in Jesus Christ the Son of God, nor in his resurrection from the dead, but he understands that finally all the events of history are in the hands of God, and that even those which puzzle us most are ultimately submitted to God’s Providence, the only one who is able to redeem everything. That is why he wisely advises those who share his faith not to fight against what appears to be a dissident faction in Judaism, and to let God manifest the purpose that he pursues through the shattering events of Jesus’ sentence to death and through the emergence of the Christian community. We do not now understand the meaning of what happened in the crash of that plane. We will, as usual, try to determine the human causes of this tragedy through an investigation. But as Christians, with the eyes on Jesus crucified and risen from the dead, in an almost blind, although so brightly enlightened faith, we are invited to accept that this tragedy, like many others, will reveal its meaning, even if we cannot understand it now.

Peut-être aurez le sentiment, même comme croyants, que cette lueur d’espérance est bien fragile face à la douleur qui étreint tout un peuple, par-delà les clivages religieux et politiques. Mais qu’est-ce qu’étaient les cinq pains d’orge et les deux poissons dont l’apôtre André signale la présence, quand il s’agit de nourrir tant de monde, environ cinq mille hommes ? Cela paraît franchement dérisoire. Mais, à partir de ce tout petit peu, le Seigneur est capable de procurer une nourriture si abondante qu’avec les morceaux qui restent du repas il est encore possible de remplir autant de paniers que les douze tribus d’Israël et que les douze Apôtres de la Nouvelle Alliance.

Moi drodzy bracia i siostry, wobec tego dramatu, także nasze ubogie słowa wypowiedziane podczas tej liturgii mogą wydawać się śmiesznie błahe i, w pewnym sensie, takie są. Nawet emocje, które jednoczą w tych dniach synów i córki Rzeczypospolitej, tysiące kwiatów i świec, łzy i kondolencje napływające z całego świata, wszystko to może wydawać się nic nie znaczące wobec tak niepowetowanej straty. A jednak, nawet ci, którzy nie wierzą w zmartwychwstanie Chrystusa i nasze, oraz – tym bardziej – ci, którzy złożyli nadzieję w Chrystusie zmartwychwstałym, przeczuwają w głębi serca, że to wielkie nieszczęście nie pójdzie na marne i że już teraz zaczyna przynosić owoc niezwykłego braterstwa. To jest to, co Jezus nam zapowiedział, On, który staje się obecny wśród nas w tej liturgii: „Na świecie będziecie musieli cierpieć, ale miejcie odwagę: Jam zwyciężył świat” (J 16, 33). Amen. Alleluja!

Efekt motyla

W fizyce istnieje zjawisko zwane ‘efektem motyla’, ktore sprawia, ze bardzo zmiana wartosci poczatkowych moze wywolac zupelny chaos. Przykladem jest trzepot skrzydel motyla w Ohio, ktory powoduje burze piaskowa w Teksasie.

Pare miesiecy temu na ekranach kin pojawila sie wspolprodukcja m.in.belgijska w postaci filmu Mr Nobody. Tam pieknie i poetycko przedstawiono, jak wiele zalezy od zupelnego przypadku. Nemo, glowny bohater, na lozu smierci analizuje 3 rozne zycia, jakie mogly mu przypasc w udziale, w zaleznosci od tego czy po rozwodzie rodzicow zostalby z mama czy tata i jak potoczylyby sie jego dalsze losy. I udowadnia, ze efekt motyla powszechnie wystepuje na codzien.

Na Islandii od kilku tygodni wieksza aktywnosc wykazuje jeden z wulkanow (o egzotycznie brzmiacej nazwie Eyjafjallajoekull). Ewakuowano juz 800 osob, a ostatni, najwiekszy wybuch spowodowal dostanie sie do atmosfety chmury pylow, ktora ma negatywny wplyw na ruch lotniczy w Europie i sparalizowala juz komunikacje w Skandynawii i Wielkiej Brytanii, a dzis wieczorem nadciagnela nad Belgie. W grupie zagrozenia sa tez astmatycy, dzieci i osoby starsze, choc wygrzewajac sie na sloneczku przez pare minut w poludnie stwierdzilysmy, ze pyly te, nomen omen ze stuprocentowo naturalnego zrodla, bo prosto z wnetrza ziemi, nie moga byc chyba gorsze od zanieczyszczenia z autostrad i glownych arterii miasta.

I kiedy przegladalam portale w poszukiwaniu informacji o wybuchu (znalazlam przede wszystkim bardzo malownicze zdjecia http://wiadomosci.wp.pl/gid,12175813,title,Wulkan-sparalizowal-komunikacje,galeria.html), natknelam sie na pytanie internautki - czy mozliwe, ze wulkan, od jakiegos czasu bardziej aktywny, mogl przyczynic sie do… tragedii w Smolensku… Zdolnosc wyciagania wnioskow niektorych osob jest zdumiewajaca...

Za to u nas panuje burza maili i zalew przeroznych opini na temat ostatnich wydarzen. Kiedy wlaczam wiadomosci widze tylko protestujacych pod Wawelem, protestujacych przeciw protestowi i coraz bardziej wydluzajaca sie liste gosci na uroczystosci pogrzebowe (choc okazuje sie, ze motyl dziala, bo erupcja w Islandii moze spowodowac, ze Prezydent USA nie przyleci na pozegnanie Prezydenta Polski).

Ja pod naporem ciaglych klotni i sprzeczek nie wytrzymalam i wypisalam sie z teatru amatorskiego (ktory stal sie forum dyskusyjnym zamiast artystycznym), nagle zyskalam wiecej czasu, obsadzilam juz balkon masa kwiatow (w tym roku zrywam z pelargoniami i eksperymentuje ze smagliczka, lobelia i roznymi rodzajami karlowatej trzmieliny) i zaczelam uzupelniac kalendarz kolejnymi wycieczkami, bo nie moge sie napatrzec na wiosne za oknem, biegajacych zolnierzy i tors Aresa na biurku, ktory dostalismy wydrukowany na kartce i sciereczce niewiadomego zastosowania (dla wtajemniczonych: Adonis jest juz u nas na wymarciu). I bez watpienia moge to nazwac np. efektem biedronki, bo przy takiej pogodzie usiedziec przed komputerem i przy biurku nie sposob.

Paradoksow ciag dalszy

Przegladalam wczoraj gazety, ktore sobie zakupilam w sobote na lotnisku. W 'Polityce' z dnia 10 kwietna w dziale 'Gadajace glowy' jest zdjecie Prezydenta, ktory wiaze spadochron i mowi, ze zaproszenie z Moskwy przyjal, ale nie do konca. Ironia losu. Kiedy dzis spojrzec na to, co prezentuja media, az trudno uwierzyc, ze chodzi o te same osoby, ktore opisuje prasa z zeszlego tygodnia.

Z kolei znajoma Polka opowiadala, ze jak w sobote odczytala SMSa z wiescia, ze Prezydent nie zyje, w pierwszej chwili pomyslala o Van Rompuy'u - najwyrazniej przeszlismy niezle pranie mozgu w tej Brukseli.

Opuszczono juz flagi do polowy masztow, a dzis przyszedl oficjalny mail z gory hierachii o laczeniu sie w bolu z Polakami i zaleca sie, zeby spotkania zaczynac minuta ciszy. Jednoczesnie dostalam maila od szefa z gratulacjami dla naszego dzialu (wprowadzilismy znaczne usprawnienia i statystyki nam sie poprawily jak nigdy dotad) i informacja, ze w srode uczcimy sukces szampanem. Nie wiem tylko jak powiazac toast z zaduma, ale uznanie za prace nam sie nalezy. A choc szkoda wielka uczestnikow katastrofy i wciaz trudno w to wszystko uwierzyc, nie oczekuje od nikogo kondolencji. Takie gesty solidarnosci i wspolczucia nalezy kierowac raczej ku rodzinom i bliskim ofiar wypadku. Wiekszosc nas i tak nie wyciagnie z tego zadnych wnioskow, co juz widac na przykadzie homilii w Katedrze Przemyskiej (pralat stwierdzil, ze tragedia mogla sie wydarzyc w srode, jak do Katynia polecial m.in. Tusk - http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80273,7763307,Szokujaca_homilia_w_Katedrze_Przemyskiej__POSLUCHAJ_.html).

A w miedzyczasie trzeba sie zabrac do pracy (dzis caly dzien zmarnotrawilam na szkoleniu, ktorego glowna mysla przewodnia byl fakt, ze w mitologii greckiej Ares zabil Adonisa - oba pojecia paradoksalnie naleza do naszego urzedniczego zargonu). Jest co robic.

Paradoksy

Kilka dni temu, podczas moich rozlicznych marszy i spacerow (w tydzien przewedrowalam chyba wiecej niz podczas trekkingu na Lazurowym Wybrzezu), poszlam zobaczyc 'pomnik lotnika' - drewniany krzyz ukryty wsrod drzew w samym srodku galkowskiego lasu upamietnia wypadek awionetki z 4 wrzesnia 2006, kiedy to rozbil sie i zmarl pilot Roman Sieradzki, lecacy z Krakowa do Bydgoszczy. Malo kto pamieta o wypadku (mi akurat mocno wryl sie w pamiec, bo tego dnia jechalam polprzytomna z Zakopanego prosto do lodzkiego szpitala z ostrym zapaleniem nerek), a jeszcze mniej osob wie, gdzie dokladnie do niego doszlo.

Inaczej bedzie z katastrofa lotnicza w Smolensku, ktora miala miejsce wczoraj rano. Juz sie pojawiaja pierwsze pamiatkowe plakaty, a kiedys z pewnoscia powstanie kolejny pomnik. Jest to ogromny paradoks, ze kilkudziesieciu ludzi, ktorzy dazyli do tego, zeby zbrodnia w Katyniu wyszla na swiatlo dziennie, zginelo w tej okolicy dokladnie 70 lat pozniej. Historia zatoczyla kolo. O ile kilka dni temu podobno dwie trzecie Rosjan (o Europie Zachodniej juz nie wspominajac) wogole o Katyniu nie slyszalo, to teraz nie da sie przemilczec tego, co sie tam wydarzylo. Niezaleznie od przekonan politycznych, zapatrywan, kraju pochodzenia itp wszystkim trudno uwierzyc, ze moglo dojsc do tak wielkiej tragedii.

Od rana dostawalam SMSy o specjalnej mszy w Kosciele Dominikanow w Brukseli, a polskie radio i telewizja nie podawaly zadnych innych wiadomosci. W necie na blogach, fejsbukach itp tez sie pojawilo mnostwo odniesien do wczorajszego wypadku. I rozlicznie cytowany jest fragment wiersza Herberta, ktory nagle stal sie na nowo aktualny (to mgla spowodowala trudnosci podczas ladowania). Ponizej wrzucam calosc:

Guziki

[ Pamięci kapitana

Edwarda Herberta ]

Tylko guziki nieugięte
przetrwały śmierć świadkowie zbrodni
z głębin wychodzą na powierzchnię
jedyny pomnik na ich grobie


są aby świadczyć Bóg policzy
i ulituje się nad nimi
lecz jak zmartwychstać mają ciałem
kiedy są lepką cząstką ziemi


przeleciał ptak przepływa obłok
upada liść kiełkuje ślaz
i cisza jest na wysokościach
i dymi mgłą katyński las


tylko guziki nieugięte
potężny głos zamilkłych chórów
tylko guziki nieugięte
guziki z płaszczy i mundurów

Zbigniew Herbert

Ja zas nie moglam uczestniczyc w zadnych mszach, marszach itp, bo dokladnie 12 godzin po smolenskiej katastrofie lecialam zlotym jubileuszowym samolotem LOTu nawiazujacym do akcji Pawla Althamera (4 czerwca 2009 roku wraz z 160 "zlotymi ludzmi" przylecial do Brukseli uhonorowac 20 rocznice pierwszych polskich wolnych wyborow). Rano rozbil sie jeden samolot - symbol, a ja wieczorem wsiadlam do drugiego. I jak latam regularnie na trasie Warszawa-Bruksela, akurat wczoraj pierwszy raz na niego trafilam. Duzo mowiono o bezpieczenstwie, ale lot przebiegl spokojnie i nawet wyladowalismy troche przed czasem. Tylko nikt z podroznych nie chcial usiasc w 13tym rzedzie i bylam w nim sama jedna (uznalam, ze miejsce to jest tak samo (nie)bezpieczne jak kazde inne i przy odprawie bohatersko zgodzilam sie je zajac).

Jak wrocilam do domu, czekala mnie kolejna niespodzianka. Pod koniec marca ze smutkiem zostawialam mojego nowego amarylisa, ktory lada chwila mial zakwitnac i zakladalam, ze po powrocie z urlopu zostana po nim juz tylko suche szczatki.  Tymczasem zastalam go w pelnej glorii i chwale, tylko zamiast bialego z wisniowa obwodka okazal sie caly czerwony (widac w Amsterdamie mieli balagan w koszach).

A ostatnim paradoksem jest fakt, ze kiedy Polska pograzona jest w zalobie, TV Polonia relacjonuje tylko przebieg przewozu szczatek Prezydenta i kondukt zalobny, w Brukseli zycie toczy sie jakby nigdy nic. Zamast polskiego deszczu i przygnebienia, tu drzewa rozkwitaja na potege, ptaki cwierkaja z zapalem i, o dziwo, nawet slonce przygrzewalo od rana. Tylko w kosciele mozna bylo zapalic swieczke za zmarlych. I sie troche zadumac.

Wieczorynka na polnych drozkach

...i w chaszczach, lasach, rezerwatach i na polach, czyli sezon spacerowy rozpoczety!

Dzis juz za mna 25 km w tempie ok.6 km/h, co jest wynikiem calkiem niezlym jak na dukty i drogi gruntowe, tory kolejowe (trzeba bylo tylko przepuszczac pociagi), piachy i kaluze (asfaltu to mielismy moze 5 km), porywisty wiatr i drobna mzawke.

Od jutra na nowo zaczynam wiesc zycie mieszczucha...

Spotkania teatralne

Wiecie jaka jest roznica miedzy pacynka, marionetka i kukielka? Albo co to jest zyworeka? Ja nie wiedzialam, ale sie doksztalcilam, jak poszlam z coreczka sasiadow do lodzkiego Teatru Piccolo na przedstawienie 'Urodziny Baby Jagi'. Po niedlugiej fabule w temacie urzadzono pogadanke dla maluchow o teatrze. Tlumaczono gdzie sa kulisy, gdzie scena wlasciwa czy proscenium, a gdzie foyer. A nastepnie przedstawiono i zaprezentowano rozne rodzaje lalek. I tak:

Pacynka - jest nakladana na reke jak rekawiczka i poruszana przez animatora
Kukielka - osadzona na kiju
Marionetka - poruszana od gory za pomoca drucikow czy nitek zawieszonych na krzyzaku
Zyworeka - lalka, ktorej animator uzycza swoje dlonie
Muppet - naszemu pokoleniu chyba nie trzeba tlumaczyc ;-)

Normalnie nie moglam wyjsc z podziwu, ile to czlowiek moze sie nauczyc na przedstawieniu dla dzieci! Troche tylko niewygodnie bylo siedziec (a wlasciwie lezec) na srodku pierwszego rzedu tak, zeby nie zaslaniac czterolatkom.

Albo wyobrazcie sobie taka mala dziewczynke, lekko znudzona czekaniem na rozpoczecie sztuki, zawadiacko machajaca chudymi nozkami w blekitnych geterkach, ktora nagle przyznaje, ze kiedys tez wystawiala... PRELUDIUM DESZCZOWE FRYDERYKA CHOPINA!!!
- A jak to wystawialas?
- Normalnie. Mialam parasolke.
- I dla kogo to wystawialiscie? Dla rodzicow?
- Nieeeeee. Dla innych przedszkolakow!
Niektore preludia znam, ale o tym nie slyszalam, a o wystawianiu takich utworow to juz zupelnie nie myslalam. Musialam sobie wyguglac w internecie po powrocie do domu. I wyszlo mi czarno na bialym, ze w edukacji muzycznej mam zaleglosci od przedszkola. To chyba dlatego, ze nigdy do zadnego nie uczeszczalam.

Dla zainteresowanych link: http://www.youtube.com/watch?v=qn1ybsv-0ic

I nieco w temacie - niezawodna Irena Kwiatkowska, preludium e-moll Chopina i deszcz oczywiscie ;-) http://www.youtube.com/watch?v=juVLrJZHG4Q

Wracajac zas do siedmiolatkow, ostatnio rodzice mi opowiadali, ze jak z Wiktoria ogladali stare zdjecia, zaplatala sie wsrod nich moja fotka z pazdziernikowego biegu z Francji.
- A co Aga robila w Paryzu? - pyta coreczka sasiadkow.
- A skad wiesz, ze to Paryz?
- Poznaje po Wiezy Eiffla.
- Brala udzial w biegu.
- I co? Wygrala!
- A dlaczego tak myslisz?
- Bo widzisz jak trzyma reke?- tu wskazuje na moja dlon w charakterystycznym gescie. - To jest litera V. Victoria. Czyli zwyciestwo!

Rodzice mi przygadali, ze w tym wieku to ja nie mialam pojecia, co to Paryz, o Wiezy Eiffla nie wspominajac. Ale za to wiedzialam, co to jest Moskwa. Taka stara lodowka po dziadkach. Napis Mocква byl pierwszym, ktory potrafilam odczytac bukwami ;-)

A zamiast preludium deszczowego wystawialam 'Anie z Zielonego Wzgorza'. I o wplywie moich upodoban artystycznych na wydarzenia roku biezacego jeszcze napisze w osobnym wpisie!

Wielkanoc w Polsce

... czyli wszystkie kolory wiosny